UM Ruda Śląska: Dolina Kochłówki z użytkiem ekologicznym

W Rudzie Śląskiej w dolinie Kochłówki powstanie pierwszy w mieście użytek ekologiczny. Dzięki tej formie ochrony przyrody możliwe będzie zachowanie w niezmienionym stanie flory i fauny na obszarze ponad 130 ha. Uchwałę w tej sprawie na podjęli dziś rudzcy radni.- Podjęcie prac nad ustanowieniem użytku ekologicznego nie byłoby możliwe, gdyby nie inicjatywa mieszkańców. Chciałbym w tym miejscu im za to podziękować. Dolina Kochłówki to wyjątkowe miejsce. Świadczą o tym jej bogate walory przyrodnicze, ale także to, jak bardzo jest ona popularna wśród samych rudzian, którzy tę lokalizację wybierają jako punkt spacerów bądź wycieczek rowerowych podkreśla prezydent Rudy Śląskiej Michał Pierończyk.

O unikalnym charakterze tego miejsca świadczyprzede wszystkim wysoki poziom jego bioróżnorodności. Dolinę Kochłówki tworzy rzeka Kochłówka z dopływami oraz niewielkimi zbiornikami wodnymi różnego pochodzenia. Znajdują się tam także obszary podmokłe z zachowanymi fragmentami łęgów. Dzięki temu powstały dogodne warunki do rozwoju wielu gatunków flory i fauny. Wśród nich znalazły się także te objęte ochroną prawną w Polsce.

Spośród roślin występuje tam podlegający ochronie częściowej bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata) i kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis). Rośliny te obok stwierdzonego również w dolinie Kochłówki siedmiopalecznika błotnego (Comarum palustre) znajdują się na czerwonej liście roślin naczyniowych województwa śląskiego, tym samym zagrożone są wyginięciem.

W dolinie Kochłówki stwierdzono także 111 gatunków ptaków, spośród których 92 to lęgowe lub prawdopodobnie lęgowe. Najcenniejsze spośród nich, bo ujęte w Dyrektywie Ptasiej oraz określone mianem zagrożonych w województwie śląskim, to podróżniczek (Cyanedula svecica), gąsiorek (Lanius collurio), zimorodek (Alcedo attis) i kląskawka (Saxicola rubicola). Na obszarze, który ma zostać objęty ochroną w ramach użytku ekologicznego, występuje 10 gatunków (na 14 nizinnych gatunków występujących w całej Polsce) tej prawnie chronionej gromady zwierząt.

Początek starań o powstanie użytku ekologicznego w dolinie Kochłówki sięga 2019 roku. To wtedy Grupa Inicjatywna złożona z mieszkańców Rudy Śląskiej zwróciła się z petycją o utworzenie takiego użytku w tym miejscu. Duży wkład w podjęte działania zmierzające do ustanowienia takiej formy ochrony w dolinie Kochłówki wniosła radna Rady Miasta Ewa Chmielwska. To ona przewodniczyła zespołowi, który zajmował się przygotowaniem projektu uchwały w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego. Podczas prac udało się zebrać grono ekspertów z zakresu botaniki, ornitologii i innych dziedzin przyrodniczych. Wcześniej uczestniczyli oni m.in. w pracach nad utworzeniem zespołu przyrodniczo-krajobrazowego Żabie Doły”. Jestem przekonana, że użytek ekologiczny Dolina Kochłówki” może stać się atrakcją Rudy Śląskiej. Naprawdę wiele miast może nam pozazdrościć takiego miejsca komentuje radna Ewa Chmielewska.

Całkowita powierzchnia użytku ekologicznego w dolinie Kochłówki ma wynieść 131,69 ha. Obejmować ma on tylko tereny należące do miasta i Skarbu Państwa. Z ustanowieniem użytku ekologicznego wiążą się także konkretne zakazy, które obowiązywać mają na jego obszarze. Podstawą do ich wprowadzenia jest ustawa o ochronie przyrody. W ten sposób w obrębie użytku ekologicznego w Rudzie Śląskiej zabronione ma być niszczenie i uszkadzanie przyrody, wszelkie zanieczyszczanie terenu oraz jego przekształcanie. Zakaz dotyczy także umieszczania wszelakich tablic reklamowych, a jedyne tablice, jakie mogą zostać tam zainstalowane, dotyczyć mają informacji o wprowadzonych zakazach. Co istotne, wprowadzone zakazy nie dotyczą prac hydrotechnicznych związanych zabezpieczeniem przeciwpowodziowym. Bezpieczeństwo mieszkańców jest najważniejsze, dlatego z zakazów mają być wyłączone wszelkie prace związane z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym, ale także te związane z budową, odbudową, remontem lub naprawą urządzeń wodnych wylicza wiceprezydent Jacek Morek.

Użytek ekologiczny to jedna z form ochrony przyrody. Stosuje się go w celu zachowania różnorodności biologicznej niewielkich powierzchniowo obiektów, ale cennych pod względem przyrodniczym, które z różnych względów nie mogły być objęte ochroną rezerwatową. Użytek ekologiczny ustanawia rada gminy, określając w uchwale zakazy, których pełen katalog zawarty jest w art. 45 ustawy o ochronie przyrody.

Na koniec 2021 r. w Polsce było 8 323 użytków ekologicznych o powierzchni 55,2 tys. ha, z czego w województwie śląskim było ich 91, a ich łączna powierzchnia wynosiła niespełna 1,3 tys. ha.

Urząd Miasta Ruda Śląska,

rudaslaska.pl/ruda-slaska/aktualnosci/2023/04/20/dolina-kochlowki-z-uzytkiem-ekologicznym/