Rak piersi może długo nie dawać objawów. Różowy Październik przypomina o badaniach

Różowa wstążka przypomina, że o zdrowiu nie powinny decydować przypadek ani pojawienie się pierwszych dolegliwości. 15 października przypada Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi, a w Rudzie Śląskiej ten dzień wpisuje się w trwający przez cały miesiąc Różowy Październik. Wczesne wykrycie choroby zwiększa możliwości skutecznego leczenia, dlatego regularne kontrole mają znaczenie także wtedy, gdy nic nie budzi niepokoju.

• Choroba może rozwijać się bez wyraźnych sygnałów
• Zmiany w piersi wymagają sprawdzenia
• Mammografia i codzienne nawyki wspierają profilaktykę

Choroba może rozwijać się bez wyraźnych sygnałów

Europejski Dzień Walki z Rakiem Piersi ustanowiła Europejska Koalicja do Walki z Rakiem Piersi. Jego celem jest zwiększanie wiedzy o nowotworach piersi, zachęcanie do badań profilaktycznych i przypominanie o czujności onkologicznej.

Rak piersi to najczęściej rozpoznawany nowotwór złośliwy u kobiet. Ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem, a najwięcej przypadków wykrywa się u kobiet między 50. a 69. rokiem życia. Początkowo choroba może nie powodować bólu ani innych wyraźnych dolegliwości. Zmiany bywają znajdowane dopiero podczas mammografii, badania ultrasonograficznego lub innej diagnostyki.

Do czynników zwiększających ryzyko należą między innymi:

• wiek, szczególnie po 50. roku życia,
• rak piersi u matki, siostry lub córki,
• predyspozycje genetyczne,
• wczesna pierwsza miesiączka albo późna menopauza,
• długotrwałe stosowanie hormonalnej terapii zastępczej,
• nadwaga i otyłość,
• mała aktywność fizyczna,
• częste spożywanie alkoholu,
• wcześniejsze choroby piersi.

Obecność jednego lub kilku takich czynników nie oznacza, że nowotwór na pewno się rozwinie. Powinna jednak skłonić do omówienia profilaktyki z lekarzem i pilnowania terminów badań.

Zmiany w piersi wymagają sprawdzenia

Nie każda nieprawidłowość oznacza raka, ale każdą nową i utrzymującą się zmianę należy skonsultować. Niepokój powinny wzbudzić:

• guzek lub zgrubienie w piersi,
• zmiana jej wielkości albo kształtu,
• wciągnięcie brodawki lub zmiana jej wyglądu,
• wyciek z brodawki sutkowej,
• zaczerwienienie, owrzodzenie lub pogrubienie skóry,
• wygląd skóry przypominający „skórkę pomarańczową”,
• powiększone węzły chłonne pod pachą,
• wyraźniej widoczne, poszerzone żyły na skórze piersi.

Pomocne jest także comiesięczne samobadanie. Najlepiej wykonywać je w podobnym momencie cyklu, zwykle kilka dni po miesiączce, gdy piersi są mniej obrzmiałe i bolesne. Po menopauzie można wybrać jeden stały dzień miesiąca.

Samobadanie obejmuje:

• oglądanie piersi przed lustrem,
• sprawdzenie ich kształtu, wielkości i wyglądu skóry,
• badanie dłonią, także podczas kąpieli,
• badanie w pozycji leżącej,
• kontrolę okolicy pach i węzłów chłonnych.

Taka kontrola pomaga poznać własne ciało i szybciej zauważyć odstępstwo od jego zwykłego wyglądu. Nie zastępuje jednak mammografii, ultrasonografii ani badania lekarskiego.

Mammografia i codzienne nawyki wspierają profilaktykę

Rodzaj oraz częstotliwość badań powinny zależeć od wieku, stanu zdrowia, historii rodzinnej i zaleceń lekarza. W profilaktyce raka piersi stosuje się przede wszystkim:

• mammografię,
• ultrasonografię piersi,
• badanie lekarskie,
• w uzasadnionych przypadkach także inne metody diagnostyczne.

Warto korzystać z dostępnych programów badań przesiewowych i nie odkładać kontroli do czasu pojawienia się objawów. Brak dolegliwości nie daje pewności, że wszystko jest w porządku, ponieważ początkowy etap choroby może przebiegać bez zauważalnych zmian.

Ryzyko zachorowania można ograniczać także przez codzienne wybory: utrzymywanie prawidłowej masy ciała, regularny ruch, zróżnicowaną dietę, ograniczenie alkoholu i unikanie palenia tytoniu. Różowy Październik przypomina więc nie tylko o jednym dniu w kalendarzu, ale przede wszystkim o systematyczności – samobadaniu, konsultacjach i badaniach dopasowanych do indywidualnej sytuacji.

na podstawie: Szpital Ruda Śląska.