Poród nie zawsze zaczyna się w terminie. Co warto mieć gotowe

Końcówka ciąży to czas nasłuchiwania własnego ciała i przygotowania na kilka możliwych scenariuszy. Skurcze mogą pojawić się wcześniej, wody płodowe mogą odejść nagle, a decyzja o sposobie zakończenia ciąży zależy od stanu mamy i dziecka. W Rudzie Śląskiej przyszłe mamy mogą wcześniej przygotować dokumenty, bagaż oraz plan dojazdu do szpitala. Warto też wiedzieć, jakie formy łagodzenia bólu i opieki nad noworodkiem przewidują standardy okołoporodowe.

• Organizm sygnalizuje, że poród jest coraz bliżej
• Sposoby łagodzenia bólu ustala się z rodzącą
• Od porodu siłami natury po cesarskie cięcie

Organizm sygnalizuje, że poród jest coraz bliżej

Najczęściej dziecko przychodzi na świat między 38. a 41. tygodniem ciąży. Termin wyznaczony przez lekarza nie oznacza jednak konkretnego dnia – poród może rozpocząć się mniej więcej 14 dni wcześniej albo do 10 dni po wskazanej dacie. Przy prawidłowo przebiegającej ciąży zwykle można pozostać w domu do siedmiu dni po terminie, ale jeśli oczekiwanie się przedłuża, potrzebna jest konsultacja lekarska.

W ostatnich tygodniach mogą pojawić się objawy świadczące o przygotowaniu organizmu do porodu:

• obniżenie brzucha, zazwyczaj na 2–3 tygodnie przed porodem,
• nieregularne i bolesne skurcze połączone z twardnieniem macicy,
• ból pleców, pachwin lub ud,
• gęsta, lekko różowa wydzielina z pochwy, czyli czop śluzowy.

Skurcze przepowiadające mogą przypominać porodowe. Zwykle po jednej lub dwóch godzinach ustępują, choć czas ich występowania bywa długi. Pojawienie się czopa śluzowego również nie musi oznaczać, że poród rozpocznie się natychmiast – może do niego dojść dopiero po kilku dniach.

Do szpitala należy udać się po rozpoczęciu regularnych skurczów porodowych albo po odejściu wód płodowych. Odpływanie płynu owodniowego jest sygnałem rozpoczęcia porodu i wymaga kontaktu z lekarzem. Wcześniej warto zapewnić sobie osobę, która pomoże w dotarciu na miejsce, oraz spakować rzeczy dla mamy i dziecka. Gotowa torba i dokumenty w jednym miejscu ograniczą pośpiech, gdy pojawią się pierwsze wyraźne oznaki porodu.

Przy przyjęciu potrzebna będzie dokumentacja medyczna:

• wynik grupy krwi,
• książeczka prowadzenia ciąży,
• wynik posiewu GBS,
• aktualna morfologia krwi.

Pod koniec ciąży i przed porodem wykonywane jest także KTG, czyli kardiotokografia. Badanie jednocześnie rejestruje czynność serca płodu oraz skurcze macicy. Jest nieinwazyjne i pozwala ocenić stan dziecka, między innymi pod kątem ewentualnego niedotlenienia, a także sprawdzić wydolność łożyska.

Sposoby łagodzenia bólu ustala się z rodzącą

Zgodnie ze standardami opieki okołoporodowej kobieta ma prawo do łagodzenia bólu porodowego. Wybór metody zależy od sytuacji medycznej oraz uzgodnień z personelem sprawującym opiekę.

Stosowane są sposoby niefarmakologiczne, między innymi aktywność fizyczna, techniki oddechowe i relaksacyjne. Przy porodzie fizjologicznym może pomagać położna prowadząca poród albo osoba bliska. Jeśli poród nie przebiega fizjologicznie, położna może korzystać ze wsparcia osoby bliskiej po poinformowaniu lekarza położnika.

Dostępne są także metody farmakologiczne:

• znieczulenie zewnątrzoponowe z miejscowym podaniem leku,
• znieczulenie wziewne, czyli mieszanina tlenu i podtlenku azotu,
• leki przeciwbólowe z grupy opioidów, podawane dożylnie lub domięśniowo.

Sposób postępowania powinien zostać omówiony z rodzącą. Nie ma jednej metody odpowiedniej dla każdej kobiety, dlatego znaczenie mają zarówno stan zdrowia mamy i dziecka, jak i przebieg porodu.

Od porodu siłami natury po cesarskie cięcie

Poród fizjologiczny przebiega przez kanał rodny pod wpływem skurczów macicy. Obejmuje cztery etapy. Najpierw skurcze stają się regularne, silniejsze, częstsze i dłuższe, a szyjka macicy skraca się oraz rozwiera do 10 centymetrów. Drugi etap kończy się urodzeniem dziecka, trzeci obejmuje wydalenie łożyska, a czwarty jest wczesnym okresem poporodowym, podczas którego przez dwie godziny prowadzony jest ścisły nadzór nad mamą.

Wśród możliwych sposobów zakończenia ciąży znajdują się także:

• poród w wodzie, który nadal jest porodem siłami natury,
• cesarskie cięcie wykonywane planowo przy przeciwwskazaniach do porodu drogami natury,
• poród zabiegowy z użyciem próżnociągu lub kleszczy położniczych,
• poród indukowany, gdy pobudzenie czynności skurczowej może zmniejszyć ryzyko powikłań u mamy lub dziecka.

W przypadku planowanego cesarskiego cięcia potrzebne jest skierowanie od lekarza prowadzącego. Jeżeli wskazania wynikają z przyczyn pozapołożniczych, na przykład psychiatrycznych lub ortopedycznych, należy mieć także dokument potwierdzający te wskazania.

Po urodzeniu dziecko powinno zostać położone na piersi mamy i pozostać w kontakcie „skóra do skóry” do zakończenia pierwszego karmienia albo co najmniej przez dwie godziny. Taki kontakt pomaga noworodkowi poznać zapach i głos mamy oraz korzystać z ciepła jej ciała. U kobiety sprzyja wydzielaniu oksytocyny, która wspiera urodzenie łożyska, obkurczanie macicy, ograniczenie utraty krwi i wypływ mleka.

Kangurowanie można stosować także później, również w przypadku wcześniaka lub chorego noworodka. Polega na ułożeniu dziecka na gołej klatce piersiowej jednego z rodziców i przykryciu go. Zalecany czas takiego kontaktu to 30–60 minut dziennie.

na podstawie: Szpital Ruda Śląska.